Content anchor

Günümüzde bilgisayar korsanları suçlu olarak kabul ediliyor olabilirler ama selefleri olan kriptologlara pek çok hayat borçluyuz. Polonyalı bir matematikçi, uzun uğraşlar sonunda Enigma adındaki gizli Nazi şifrelemesini kırarak II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinde önemli bir rol oynamıştı.

Devamı »

2014 yılının bize özel bir anlamı daha vardı. Dünyada iki ülke arasındaki en uzun ilişkinin 600. yaşını kutladık, tüm yıl boyunca. Polonya ve Türkiye, dünyanın en eski dostları. Uzun dostluğuna rağmen bugün hala birbirini olması gerektiği kadar iyi tanımayan iki ülke.

Devamı »

Bir beş çayına, gazinoya gitmek, Çarliston yapmak veya Citroen'e binmek için ne giyilirdi? Culture.pl'in iki dünya savaşı arasındaki dönemin gündüz ve gece modası için hazırladığı kısa rehber, ülkeye getirilmiş Paris moda dergilerine ve İkinci Cumhuriyet trend belirleyicilerinin gardroplarına göz atıyor.

Devamı »
LVG B.II, a 1910s German two-seat reconnaissance biplane designed by Luft-Verkehrs-Gesellschaft for the Luftstreitkräfte, photo: Public Domain

Sadece 70 adet I. Dünya Savaşı uçağı korundu: Her biri bugün paha biçilmez nadide bir hatıra. Tüm koleksiyona sahip olmak bir mucize, fakat Kraków’da bulunan Polonya Havacılık Müzesi, tarihte yer etmiş birçok etkileyici kalıntının yanı sıra, Göring’in havacılığa olan tutkusunu da gözler önüne seriyor.

Devamı »

Yeni bir portal olan wspieramkulture.pl (gerçek anlamda kültüre destek veren bir internet servisi), yedi aylık bir süre içinde 203 bin PLN topladı. Bir kitle-fonlama prensibiyle toplanan para, Polonya çapında 33 farklı projenin hayata kavuşmasına yardım etti.

Devamı »

Savaştan önce ünlüydüler ve çok seviliyorlardı; şarkı söylüyor, resim yapıyor, yazıyor ve beste yapıyorlardı. Yidiş dili (Avrupa’daki Yahudilerin konuştuğu İbranice-Almanca karışımı dil) ve Lehçe konuşuyorlardı. Kendilerini Varşova gettosunda hapsolmuş halde bulduklarında sanatçı olmaya devam etmekten asla vazgeçmediler.

Devamı »
Chris Niedenthal, Warsaw, December 1981. First day of Martial Law. Kino Moskwa screens Francis Ford Coppola's "Apocalypse Now", photo: press material

Polonya, 1952-1989 yılları arasında Polonya Halk Cumhuriyeti'ydi. Sosyalist sistem hayatın tüm alanlarını derinden etkiliyordu. Sosyalist gıda dağıtım sistemi zar zor işliyor, tanklar sokaklarda geziyordu. Fakat Polonyalılar kuralları ve yasakları atlatmayı başarırken, Chris Niedenthal'ın fotoğraf makinesi de bu teşebbüsleri yakaladı.

Devamı »
Maksut fotografuje rozbieranie mięsa, fot.: IAM

Sosyal medya platformlarının, yemek fotoğraflarını ve tariflerini anında paylaşma imkanı sunmasıyla yemek kitaplarına daha az başvurulur oldu. Adam Mickiewicz Enstitüsü bu teoriyi test etmeye karar verdi ve İstanbul Tasarım Bieanali öncesi bir yemek kitabı hazırlamak üzere üç Türk ve üç Polonyalı aşçıyı bir araya getirdi.

Devamı »
Kadr z filmu "Nie ma róży bez ognia", reż. Stanisław Bareja, 1974. Na zdjęciu: Jacek Federowicz i Chwalibóg Maria, fot. fot. Studio Filmowe Kadr / Filmoteka Narodowa / www.fototeka.fn.org.pl

PHC’de (Polonya Halk Cumhuriyeti) doğan eski nesle ait mutfak, çoğunlukla dönemin ekonomik durumu nedeniyle mecburiyetten yaratılan ev yemekleri ve büfe yemeklerinden oluşuyordu. Geleneksel mutfak alışkanlıkları yerini beslenme bilgisinin ve kalori hesabının yönlendirdiği tatlara bıraktı.

Devamı »
Okładka (nid 6989222)

Huzur içinde yat Kuzey polisiyesi, Polonyalılar geliyor! Suç edebiyatı tüm Avrupa'da rönesansını yaşarken, Polonya'da uzun süredir esamesi okunmayan bu tür, şimdi ülkenin eski ve yakın fırtınalı tarihinden bol bol ilham alıyor. İşte Polonya kaynaklı ve ondan ilham alan, sizi uykusuz bırakacak tüyler ürpertici kitaplar.

Devamı »
Witold Szabłowski, cover of the book The Assassin from Apricot City,  photo: press materials

The Assassin From Apricot City (Kayısı Şehri’nden Gelen Suikastçi), Doğu ve Batı arasında kalmış Türkiye hakkında çok katmanlı bir hikaye. Kitap 2011'de Nike Edebiyat Ödülü'ne aday oldu.

Devamı »
Витамины, фото: SSPL / Science Museum / Forum

Polonyalı bilimadamları ve mucitlerin, bugün gündelik hayatımızda yeri olan birçok obje ve fikrin sahibi olduğunu biliyor muydunuz? Duyduğunuzda şaşıracağınız bu icatların hepsinin arkasında bir Polonyalı bulunuyor.

Devamı »
Beata Tyszkiewicz and Raffcio, Warsaw, 1992, photo Jerzy Kosnik / Forum

Kedilerin hayatımızdaki yeri, sosyal medya paylaşımları sayesinde iyice belirginleşti. Kedileri seviyoruz. Kedi resimlerini ve videolarını delice seviyoruz. Bu artık pek de yeni bir haber sayılmaz. Peki ya, Polonyalı kediler? Üşenmedik, size Polonya’nın yedi ünlü sanatçısının bıyıklı dostlarıyla ilişkilerinin portresini hazırladık.

Devamı »

Adam Mickiewicz, 19. yüzyılın ulusal Polonyalı şairi, aynı zamanda da göçebe şairdir. Yaşamı boyunca, Polonyalılar için şair-peygamber olan Mickiewicz yavaş yavaş şiir tamamen bırakmadan önce bir profesör, politikacı ve gazeteci olarak da çalıştı. Mickiewicz, Nowogródek şehrinden yola çıktı ve Rusya ve Fransa üzerinden Konstantinopolis'e kadar geldi.

Devamı »
Prayer book of Polish Tatars from the XIX century. Photo: Anatol Chomicz / Forum

Efsaneye göre Kral Jan III Sobieski, Tatar süvarilerinin kumandanının hizmetlerinden çok memnun kaldığı için ona, atıyla bir günde gidebileceği mesafe kadar toprak bağışlamış. Tatarlar, Polonya’nın doğu bölgesi Podlasie’ye böylece yerleşmiş.

Devamı »
"Radion sam pierze" (Radion Washes By Itself) advertisement, photo: archive materials archiwalne

Reklamsız bir dünyayı düşlemek, (her ne kadar çok daha iyi bir dünya olacak olsa da) artık neredeyse imkansız. Hemen hepimizin, geçmişten aklımızda kalan ve hatta beğenimizi kazanan reklamlar mutlaka vardır. Bu gibi durumlarda aslında bizi etkileyen, çoğu zaman reklamcılığın sanata kayan kısmıdır. Polonya'da bu kısım, 20. yüzyılda iki savaş arası dönemde filizlendi.

Devamı »

Onlar, 20’li ve 30’lu yaşlarında, kendilerini ne geleneksel bale okullarına ne de dans-tiyatro topluluklarına ait hissedemeyen bir nesil. Hepsi yurt dışında okumuş; deneysel, doğaçlama, yeni dans formları arayışı ve farklı türleri harmanlamak için kendilerini dünyaya açmış durumdalar.

Devamı »

Bir kültür sanat tutkunu, seyahate çıkmadan önce biraz ev ödevi yaparsa, pahalı şehirler yerine daha ekonomik olanları tercih ederek bile binlerce lira tasarruf edebilir. İngiliz şirket The Post Office, bu konularda araştırmalar yapıyor ve şirketin Seyahat Masrafları departmanına göre dünyanın en ekonomik kültür şehirlerden birisi Varşova.

Devamı »
Cover of Warszawa - Get Your Head Around the City guidebook, photo: courtesy of the authors

Eğer hala, neden Varşovalıların şehirleri konusunda Parislilerden daha mutlu olduğunu anlayamıyorsanız(!); kişiye özel Varşova rehberleri, bu sevginin nereden kaynaklandığı konusunda size detaylı bir fikir verecektir.

Devamı »
Barbara Hoff’s Collection SS 1978, photo: Janusz Sobolewski / Forum

Savaş sonrası dönem gençlik kültürü, hızlı giyimin ve görsel medyanın Polonya’daki giyim tarzını tamamen değiştirerek hızlı bir atak yaşamasına şahit oldu. Polonya Halk Cumhuriyeti’nde, sert politik ve ekonomik gerçekliğe rağmen, kendini dışa vurma iradesi moda yoluyla bir anlam bulmayı başardı.

Devamı »

Sayfalar